Tescilsiz tasarım koruması, bir tasarımın resmi tescil yapılmadan da belli koşullarda korunabilmesi anlamına gelir. Bu koruma tescilli tasarımdan farklıdır: daha sınırlıdır, daha kısa sürelidir ve yalnızca kopyalamaya karşı işler. Bu nedenle tescilsiz korumaya güvenmek her durumda yeterli olmayabilir.

Tescilsiz korumada ilk kez Türkiye’de kamuya sunulma koşulu ile yenilik ve ayırt edici nitelik birlikte değerlendirilir. Kamuya sunma, satış veya sergileme gibi yollarla gerçekleşebilir. İnternet paylaşımının hangi yerde ve tarihte kamuya sunma sayıldığı olayın koşullarına göre incelenir. Yalnız bir ürünün özgün olarak adlandırılması bu koşulların sağlandığını göstermez.

Türkiye’de tescilsiz tasarım koruması ilk kamuya sunulmadan itibaren 3 yıldır. Süre hesabında hangi görünümün, nerede ve ne zaman paylaşıldığı önemlidir. Sürenin dolması başka hakların da bittiğini göstermez; aynı ürüne ilişkin marka, sözleşme veya diğer hukuki meseleler ayrıca ele alınabilir. Geçmiş kayıtlar bu nedenle korunmalıdır.

Kapsam: yalnızca kopyalamaya karşı. Tescilsiz korumanın en önemli sınırı, yalnızca kopyalamaya karşı işlemesidir. Başkasının tasarımınızı bağımsız olarak geliştirmesi ya da benzer bir görünüm yaratması bu korumanın kapsamında değerlendirilemeyebilir. Tescilli tasarımın sağladığı geniş koruma bu kapsamda aynı değildir.

Tescilsiz korumanın sınırları şöyle özetlenebilir:

• Yalnızca kopyalamaya karşı etkilidir.
• Koruma süresi, ilk kamuya sunulma tarihinden itibaren 3 yıldır.
• Yayın ve kamuya sunma tarihlerinin kanıtlanabilir olması gerekir.
• Bağımsız geliştirilen benzer tasarımlara karşı genellikle yeterli koruma sağlamaz.

Kanıt meselesi. Tescilsiz koruma iddia edildiğinde, tasarımın ne zaman ve nasıl kamuya sunulduğunu ispat etmek gerekir. Bu nedenle fatura, katalog, tarihli görseller, sergi belgeleri ve internet paylaşımları gibi kayıtların düzenli tutulması önemlidir.

Tescil ne zaman daha uygundur? Ürünün uzun süre satışta kalması, rakiplerin benzer ürünler üretme ihtimalinin yüksek olması veya ürünün önemli bir değer taşıması durumunda tescil yolu daha güçlü bir plan sunar. Tescil yolu, tescilsiz korumaya göre daha geniş ve daha uzun vadeli bir plan sağlar; ancak başvuru öncesinde yenilik şartının sağlanıp sağlanmadığı değerlendirilmelidir.

Kısa ömürlü bir ürün için bile kamuya sunma kaydını rastlantıya bırakmayın. Bir katalog nüshasını, mağaza vitrini fotoğrafını ve ürünün tanıtıldığı etkinliğe ilişkin belgeleri aynı ürün koduyla eşleştirin. İnternet paylaşımının yalnız ekran görüntüsünü almak yerine bağlantıyı ve erişim tarihini de not edin. Ürünün önce başka bir pazarda gösterilip gösterilmediği görüşmede açıkça anlatılmalıdır. Tasarım ekibinin geliştirme dosyaları ile pazarlama ekibinin yayımlama kayıtları birbirini tamamlasın. Böylece ilk paylaşımın yeri, zamanı ve hangi ürün sürümüne ait olduğu daha düzenli biçimde incelenebilir.

Tasarımınızın tescilsiz korumadan mı yoksa tescil yolundan mı yararlanacağını değerlendirmek için tasarım tescili hizmet sayfamıza (/tr/hizmetler/tasarim-tescili) bakabilirsiniz. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; dosyanıza özel değerlendirme için vekilimize danışın.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; dosyanıza özel değerlendirme için vekilimize danışın.