Patent ve faydalı model, teknik buluşlar için değerlendirilen iki sınai mülkiyet hakkıdır. Başkalarının izinsiz ticari kullanımını önleme yetkisi sağlayabilirler; hak sahibinin kendi ürününü serbestçe kullanabileceği anlamına gelmezler. Başka kişilerin hakları ayrıca incelenir. Aralarındaki ayrım yalnız koruma süresine indirgenmemelidir.

Koruma süresi: Patent koruması başvuru tarihinden itibaren 20 yıllık kanuni süreyle sınırlıdır; hakkın sürdürülmesi için gerekli koşulların yerine getirilmesi gerekir. Faydalı model koruması ise başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır. Uzun vadeli stratejik bir buluşta patent, kısa ömürlü ya da hızla değişen bir üründe faydalı model daha uygun görülebilir.

Temel ölçütler: Patentte yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik aranır. Faydalı modelde yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik aranır; buluş basamağı şartı aranmaz. Faydalı modelde araştırma yapılır; bu yolu yalnız biçim kontrolü gibi düşünmek doğru olmaz. Usuller ve usuller sonucu elde edilen ürünler ile kimyasal, biyolojik, eczacılıkla ilgili konular gibi kanunda belirtilen istisnalar ayrıca dikkate alınmalıdır.

Karşılaştırma özeti:

• Koruma süresi: patentte 20 yıl, faydalı modelde 10 yıl.
• Ölçüt: faydalı modelde buluş basamağı aranmaz; yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik aranır.
• Konu: patent yöntem ve ürünleri kapsayabilirken faydalı model genellikle ürünün yapısal özelliklerine odaklanır.
• Maliyet ve süre: ücretler için TÜRKPATENT'in güncel tarifesi geçerlidir; başvuru öncesi doğrulayın.

Hangisi daha avantajlı? Bu sorunun tek bir cevabı yoktur. Buluşunuz yeni bir yöntem, kimyasal bileşim ya da uzun ömürlü bir teknoloji ise patent daha uygun olabilir. Buluşunuz bir ürünün şekline ya da mekanizmasına dair pratik bir iyileştirmeyse ve pazara hızlı çıkmak istiyorsanız faydalı model değerlendirilebilir.

Rüçhan (öncelik) süresi: Hem patentte hem faydalı modelde Paris Sözleşmesi uyarınca 12 ay rüçhan hakkı tanınır. Bu süre içinde aynı buluş için başka bir ülkeye başvurulabilir ve ilk başvuru tarihi korunabilir. Stratejinizi bu süreyi kaçırmayacak şekilde erkenden belirleyin.

Kararı verirken bir karşılaştırma dosyası hazırlayın. Bir sütuna ürününüzün teknik özelliklerini, diğerine araştırmada bulunan belgelerin özelliklerini yazın. Farkın yalnız görünüşte mi, yoksa parçaların çalışma ilişkisinde mi olduğunu açıklayın. Başvuru yolu seçimini pazarlama takviminden önce teknik konuya göre ele almak, uygun olmayan bir dosyanın hazırlanmasını önleyebilir. Faydalı modelin daha kısa koruma süresi, her başvurunun daha çabuk sonuçlanacağı anlamına gelmez. Üretim planındaki farklı sürümleri de karşılaştırmaya ekleyin: bugün satılacak ürün ile geliştirilmekte olan ürün aynı özelliklere sahip olmayabilir. Sonuçta aranacak şey bir etiket değil, korunmak istenen teknik çözümle uygun başvuru yolunun birlikte değerlendirilmesidir.

Aynı buluş için hem patent hem faydalı model başvurusu yapılıp yapılamayacağı ve hangi aşamada dönüşüm mümkün olduğu, mevzuata ve dosyanın durumuna göre değişir. Genel bir çerçeve için faydalı model hizmet sayfamıza bakabilirsiniz: /tr/hizmetler/faydali-model Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; dosyanıza özel değerlendirme için vekilimize danışın.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; dosyanıza özel değerlendirme için vekilimize danışın.