Bir patentin ekonomik değeri olabilir. Bu değer, patentin bir varlık olarak satılmasında, lisans verilmesinde, şirket birleşmelerinde, yatırım görüşmelerinde ya da yapılandırma süreçlerinde gündeme gelebilir. Patent değerleme, bu değeri makul bir yaklaşımla tahmin etmek için yapılan analizdir.

Değerleme tek bir rakam üretmez; değerin hangi varsayımlara dayandığını ortaya koyan bir tahmindir. Bu nedenle aynı patent için farklı uzmanlar farklı sonuçlara ulaşabilir.

Yaygın kullanılan değerleme yaklaşımları genel olarak üç ana başlık altında toplanır:

• Maliyet yaklaşımı: Buluşun geliştirilmesi ve korunması için yapılan harcamalar esas alınır. Ancak harcama her zaman değerle eşit değildir.
• Pazar yaklaşımı: Benzer patentlerin ya da lisans anlaşmalarının koşulları karşılaştırılır. Bunun için benzer işlem verisi bulunması gerekir.
• Gelir yaklaşımı: Patentin sağlayabileceği gelirler tahmin edilir ve bugünkü değere indirgenir. Bu yöntem pazar, rekabet ve koruma süresi varsayımlarına dayanır.

Değerlemede patentin kalan koruma süresi önemli bir değişkendir. Patent koruması başvuru tarihinden itibaren 20 yıllık kanuni süreyle sınırlıdır ve sürdürme koşullarına tabidir; faydalı model için bu süre 10 yıldır. Kalan süre kısaldıkça gelecekte sağlanacak gelirlerin toplam değeri de azalma eğilimindedir. Yıllık ücretlerin ödenmemesi ya da hakkın sona ermesi de değerlemeyi etkileyen konulardır.

Değerlemeyi etkileyen diğer faktörler şunlardır: buluşun teknik etkisi ve rakiplere karşı konumu, istemlerin kapsamı, patentin geçerliliğine yönelik itiraz riski, ilgili pazarın büyüklüğü ve lisanslama olasılığı. Kapsamı dar olan ya da önceki teknik ile çakışan bir patentin değeri düşük çıkabilir.

Lisanslama ile satış arasında da fark vardır. Lisans, patent sahibinin hakkını korurken başkalarının belirli koşullarla kullanımına izin vermesidir. Satış ise hakkın devredilmesi anlamına gelir. Hangisinin uygun olduğu şirket stratejisine ve pazar koşullarına bağlıdır.

Çalışmaya başlamadan önce değerlemenin hangi karar için istendiğini yazın. Bir ortaklık görüşmesi, lisans pazarlığı ve şirket içi yatırım kararı aynı varsayımlara dayanmayabilir. İncelenecek dosyada patent kayıtları, ürünün gelişim durumu, deneme verileri ve mevcut sözleşmeler birbirinden ayrılmalıdır. Sonra olumlu, orta ve zayıf ticari senaryolar oluşturulabilir. Her senaryoda hangi varsayımın değiştiği anlaşılır biçimde belirtilirse sonuç daha kolay tartışılır. Belirsiz pazar verileri tek bir rakamın arkasında gizlenmemelidir. Ayrıca değerlemenin tarihi ve kullanılan belgelerin kapsamı kaydedilmelidir; daha sonra yeni teknik bilgiler veya pazar gelişmeleri ortaya çıktığında değerlendirme yeniden ele alınabilir. Değerleme, finansman sağlanacağı ya da alıcı bulunacağı anlamına gelmez.

Değerleme çalışmasında tek bir yöntem yerine birden fazla yaklaşımı karşılaştırmak, sonucu daha sağlıklı yorumlamaya yardımcı olur. Ayrıntılı bir değerleme için hizmet sayfamızı inceleyebilirsiniz: /tr/hizmetler/patent-degerleme Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; dosyanıza özel değerlendirme için vekilimize danışın.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; dosyanıza özel değerlendirme için vekilimize danışın.