Tasarım tescili ve patent sık sık birbirine karıştırılır. İkisi de bir ürünü korumak için kullanılan resmi haklardır, ama neyi koruduğu tamamen farklıdır. Patent, bir buluşun teknik çözümünü korur: ürünün nasıl çalıştığını ve hangi sorunu nasıl çözdüğünü. Tasarım tescili ise ürünün görünüşünü korur.

Temel farklar genel çerçevede şöyledir:

• Konu: patent teknik çözüm ve işleyişi, tasarım ise görünüm ve şekli korur.
• Koruma süresi: patentte başvuru tarihinden itibaren 20 yıl; tasarım tescilinde 5 yıl, beşer yıllık dönemlerle en çok 25 yıl.
• Yenilik: her ikisinde de yenilik aranır; patentte buluş basamağı, tasarımda ise bilgilenmiş kullanıcı üzerindeki ayırt edici izlenim değerlendirilir.
• Kapsam: patent, aynı çözümü farklı görünümle uygulayan rakibe karşı da kullanılabilir; tasarım ise görünümün benzerliğine odaklanır.

Yazılım ve bilgisayar programları. Bilgisayar programları kendi başlarına buluş sayılmaz ve patent korumasının dışında tutulur. Ancak teknik etki yaratan uygulamalar, mevzuatın şartlarına uygun olduğunda değerlendirilebilir. Bir uygulamanın ekran görünümü ise tasarım olarak korunmaya aday olabilir. Bu ayrım dosyaya göre değişebildiği için uzman görüşü önemlidir.

Hangisi seçilmeli? Ürünün ana değeri bir teknik çözümden geliyorsa patent araştırması öncelik taşır. Başarı görünüşe, şekle veya estetiğe dayanıyorsa tasarım tescili daha uygun olabilir. Birçok üründe iki koruma birlikte düşünülür: teknik çözüm için patent, görünüm için tasarım.

Dikkat edilecek noktalar. Hem patent hem tasarım başvurusunda, ürün kamuya sunulmadan önce başvuru yapılması önemlidir; kamuya sunma yenilik değerlendirmesini etkileyebilir. Mevzuatın öngördüğü rüçhan (öncelik) süreleri de farklıdır: patentte 12 ay, tasarımda 6 ay. Bu süreler, ilk başvurudan sonra yurt dışı başvuruları planlanırken dikkate alınmalıdır.

Kapsam sınırlarını anlamak. Patent ve tasarım korumalarının sınırları birbirinden farklı çizilir. Bir ürünün çalışma biçimi patent kapsamında, görünümü ise tasarım kapsamında değerlendirilir. Aynı ürünün iki korumanın da konusu olabilmesi, bu alanların birbirini dışlamadığını gösterir; ancak hangi unsurun hangi korumaya ait olduğu başvuru öncesinde dikkatle ayrılmalıdır.

Karar toplantısında tek bir ürün fotoğrafı yerine iki ayrı çalışma hazırlayın. İlkinde görsel farklılıkları, ikincisinde çözülen teknik sorunu açıklayın. Bir saklama kabının yüzey deseni ilk çalışmaya, kapatma mekanizmasının nasıl işlediği ikinci çalışmaya girer. Ürünün geliştirme ekibi hangi değişikliğin müşteri tercihine, hangisinin performansa katkı verdiğini not etsin. Böylece aynı başlık altında birbirinden farklı beklentiler oluşması azalır. Başvuru dosyaları hazırlanırken kullanılan çizim ve açıklamaların birbiriyle uyumunu da kontrol etmek, ekiplerin aynı ürün sürümünden söz etmesini sağlar.

Sonuç. Patent ve tasarım tescili birbirinin alternatifi olmak zorunda değildir. Doğru seçim, ürünün hangi yönünün değerli olduğuna ve rakiplerin neyi kopyalayabileceğine göre yapılır. Ürününüz için uygun korumayı değerlendirmek üzere tasarım tescili hizmet sayfamıza (/tr/hizmetler/tasarim-tescili) bakabilirsiniz. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; dosyanıza özel değerlendirme için vekilimize danışın.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; dosyanıza özel değerlendirme için vekilimize danışın.